در گذشته مشهد دارای سه حصار بود و گسترش شهر به سمت غرب (حرم علی بن موسی‌الرضا) کشیده میشد.البته ساخت اصلی شهر فعلی در ۲۵ سال اول قرن حاضر پایه ریزی شده‌ بود.

معماری و شهرسازی شهر مشهد

به طوریکه خیابان، میدان و ساختمانهای دولتی سه عامل هدایت توسعه شهر را به عهده گرفته‌اند.از طرفی شهرمشهد دارای دو مرکز اصلی میباشد.همچنین چهار سمت شهر از طریق چند خیابان اصلی به میدان مرکزی اتصال می‌یابند.در دهه ۱۳۲۵ تا ۱۳۳۵ توسعه شهر در جنوب غربی و غرب صورت پذیرفت والبته راه آهن و فرودگاه تأثیر زیادی بر چگونگی هدایت توسعه  شهرداشتند.

معماری و شهرسازی شهر مشهد

همچنین در دهه ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۵، جاده جدید تهران باعث توسعه شهر به سمت جنوب شدو از سال ۴۵ به بعد توسعه شهر منطبق با طرح جامع هدایت میشد و در سال ۱۳۵۵ محور اصلی جامعه سنتو، دانشگاه فردوسی و پارک ملت توسعه شهر را به سمت غرب تشدید نمود.البته در شهر مشهد اگر دقت کنید میبینید که ساختار کالبدی شهر به صورت قطاعی میباشدومراکز تجاری و خدماتی در اطراف حرم و قطاع غربی تمرکز یافته‌اند و واحدهای مسکونی در دو محور غرب و شرق قرار گرفته ند.